Wat is Sunrise 2027?
Sunrise 2027 is de wereldwijde afspraak dat kassa’s uiterlijk eind 2027 naast de klassieke barcode ook 2D-codes kunnen lezen. Het gaat om de QR Code powered by GS1 (ook wel GS1 Digital Link) en de GS1 DataMatrix.
Het verschil met de oude barcode zit in wat erin past. Een EAN-code bevat alleen het artikelnummer. Een 2D-code kan daarnaast het batchnummer, de houdbaarheidsdatum en zelfs een uniek serienummer bevatten. En hij kan linken naar online productinformatie voor consument, retailer of ketenpartner.
| Klassieke barcode (EAN) | 2D-code (QR / DataMatrix) | |
|---|---|---|
| Artikelnummer (GTIN) | Ja | Ja |
| Batchnummer | Nee | Ja |
| Houdbaarheidsdatum | Nee | Ja |
| Uniek serienummer | Nee | Ja |
| Link naar online info | Nee | Ja, voor consument, retailer en ketenpartner |
Formeel is Sunrise geen wet, maar een afspraak binnen de sector. Tijdens de overgang staan de oude barcode en de QR-code naast elkaar op de verpakking. GS1 Nederland vraagt fabrikanten en retailers in Nederland en België om eind 2027 klaar te zijn.
Wat betekent dit voor retailers, en dus voor jou?
Voor retailers is Sunrise in de eerste plaats een kassaproject. Hun scanners en kassasoftware moeten 2D-codes kunnen lezen. Maar ze doen dat niet voor de lol. Een QR-code met de juiste data levert ze veel op.
GS1 Nederland noemt zelf het voorbeeld van supermarkten die producten automatisch afprijzen zodra de houdbaarheidsdatum nadert. Dat scheelt verspilling en handwerk in de winkel. Daarnaast kunnen retailers bij een terugroepactie precies de getroffen batch uit de schappen halen, in plaats van een heel product.
Dat werkt alleen als de data in de code klopt. En daar komt de leverancier in beeld. Want wie die belofte aan een retailer niet kan waarmaken, heeft een probleem. Wij verwachten dat grote retailers 2D-codes met de juiste data als leveringsvoorwaarde gaan stellen.
Voldoe je niet aan de leveringsvoorwaarde, dan lever je niet. Zo simpel is het. Omgekeerd geldt het ook: wie dit proces goed geborgd heeft, staat sterker aan de onderhandelingstafel.
Waar zit de complexiteit?
Een QR-code met alleen het artikelnummer is eenvoudig. Die neemt de ontwerper mee in de artwork en de drukker drukt hem. Klaar.
Maar de waarde zit in de unieke data. En zodra batch, datum of serienummer in de code moeten, verandert de QR-code van een plaatje in een variabele print die op de lijn ontstaat. Daar zit de complexiteit, op vier plekken:
- De juiste data. Welke order draait er, welke batch is het, welke houdbaarheid hoort erbij? Wordt dat nu nog overgetikt bij de printer, dan is dat foutgevoelig.
- De print. Veel lijnen printen datum en batch met CIJ-printers. Die halen niet altijd de kwaliteit die een 2D-code vraagt, zeker niet bij hoge snelheid.
- De controle. Een code die niet leesbaar is of niet klopt, mag de fabriek niet uit. Dat vraagt verificatie op de lijn, en een reactie als het misgaat.
- De registratie. Welke code hoort bij welke batch en welke grondstoffen? Bij een recall moet je dat in minuten weten, niet in dagen.
Hoe pak je die complexiteit aan?
Het antwoord is één betrouwbare databron op de vloer. Een systeem dat weet welke order er draait, welke batch dat is en welke houdbaarheid erbij hoort. Dat die gegevens automatisch naar de printer stuurt, de controle terugkrijgt en vastlegt wat er gemaakt is. Zonder handwerk ertussen.
Kan dat niet gewoon vanuit het ERP?
Jawel. Ligt het batchnummer al vast bij het vrijgeven van de order, en is de houdbaarheid een vaste termijn? Dan kan het ERP die gegevens naar de labelsoftware sturen. Bij één lijn en voorspelbare orders werkt dat prima.
Maar een ERP denkt in orders, niet in lijnen en minuten. Het wordt complex zodra:
- een order naar een andere lijn schuift, wordt gesplitst, of over middernacht loopt en een andere productiedatum krijgt;
- de batch afhangt van wat er écht verbruikt is, zoals een nieuwe partij grondstof halverwege de run;
- je wilt vastleggen welke codes zijn afgekeurd en wat er werkelijk de deur uit ging;
- elke lijn of locatie andere printers heeft, waardoor elke koppeling maatwerk wordt;
- het ERP even niet bereikbaar is, terwijl je lijn gewoon door moet.
Dan schuif je de complexiteit naar het ERP en een web van koppelingen. En daar hoort hij eigenlijk niet.
Het hoort in een MES
De logische verdeling: het ERP levert de stamgegevens, zoals artikelnummer, houdbaarheidstermijn en order. Het MES regelt de uitvoering op de vloer: welke lijn, welke batch, printen, controleren, vastleggen. Lees hier meer over het verschil tussen ERP en MES en waar ze elkaar aanvullen.
Let wel: ook het MES tekent de QR-code niet zelf, dat doet de labelsoftware of printer. Het MES zorgt dat de juiste data erin komt. En dat is het lastige deel.
Nog geen MES? Begin light
Heb je nog geen MES, of niet op alle locaties? Dan is light beginnen een heel goede optie. Je hoeft niet meteen het complete pakket uit te rollen.
Wat bedoelen we met light? Je start met een MES waarmee je laagdrempelig kunt beginnen, zoals TilliT, en borgt eerst één proces goed: de codering op de verpakking. Concreet betekent dat:
- de operator kiest of scant de order die op de lijn draait;
- het systeem bepaalt batch en houdbaarheidsdatum, op basis van de stamgegevens uit het ERP en wat er werkelijk gebeurt op de lijn;
- die gegevens gaan automatisch naar de printer of labelsoftware, zonder overtikken;
- het resultaat van de codecontrole komt terug, en bij een afkeur volgt een melding of stop;
- alles wordt vastgelegd: welke codes bij welke batch horen en welke grondstoffen daarin zitten.
Geen uitgebreide planning, OEE-dashboards of digitale werkinstructies op dag één. Daardoor staat het in korte tijd, met beperkte investering en met weinig impact op de werkvloer. En je hebt meteen een werkend fundament.
Kun je later nog meer doen? Altijd. Kwaliteitscontroles, OEE, planning, digitale werkinstructies: je bouwt uit op hetzelfde fundament, lijn voor lijn en locatie voor locatie. Welke functies daarbij horen, lees je in MES basisfunctionaliteiten en aanvullende functionaliteiten.
En wat je voor Sunrise vastlegt, gebruik je ook voor de EUDR, de verpakkingsverordening PPWR, een recall, een audit of straks een digitaal productpaspoort. Eén basis, meerdere eisen.
De driver waar je op zat te wachten?
Misschien loop je al langer rond met het idee om de productie te digitaliseren. Je ziet het papierwerk, het overtikken, de Excel-lijsten. Maar het MT was nog niet overtuigd, of het budget kwam er niet.
Dan kan Sunrise weleens de driver zijn. Het is concreet, het heeft een datum, en het raakt direct aan je relatie met je grootste afnemers. Dat is een ander gesprek dan “het zou fijn zijn als we minder papier hadden”. Begin klein, met één lijn of één locatie. Laat zien dat het werkt. En bouw van daaruit verder.
Zeg nou zelf: een betere aanleiding voor dat budgetvoorstel voor digital operations krijg je niet snel.
Wij denken graag mee
Sunrise 2027 lijkt over de kassa te gaan. Voor producenten gaat het over de productievloer: de juiste data, op het juiste moment, op de juiste verpakking, aantoonbaar gecontroleerd.
Goed nieuws: dit hoeft geen groot en duur traject te zijn. Wij zien in de praktijk genoeg mogelijkheden om dit in relatief korte tijd en met een beperkt budget goed in te richten. Zodat je er direct profijt van hebt, en een hoop rompslomp bespaart.
Benieuwd wat voor jullie een pragmatische oplossing is?
We gaan graag het gesprek aan om dat samen in kaart te brengen.
