Manufacturing Execution System
Op deze pagina lees je alles over MES, MES-implementaties en MES-leveranciers.
Manufacturing Execution System (MES)
MES Introductie
Knelpunten in productie
Door regelgeving en eisen van retailers worden de eisen aan de productie van voedingsmiddelen steeds hoger. Er is altijd wel een oplossing: extra formulieren, een nieuwe spreadsheet of een stand-alone registratiesysteem. Maar blijft het beheersbaar?
Hoe voorkomt u dat u bij een nieuwe eis vastloopt, dat informatie snel teruggevonden kan worden en dat uw organisatie lean blijft? Er komt een punt waarop integrale IT-oplossingen noodzakelijk worden. Een oplossing die steeds vaker succesvol wordt toegepast is het Manufacturing Execution System.
Wat doet MES?
Een MES maakt informatie-uitwisseling mogelijk tussen de productievloer en de kantooromgeving (ERP). Productieorders, verbruiken, opbrengsten, kwaliteitsgegevens en voorraadniveaus worden real-time gemonitord en productieprocessen worden optimaal aangestuurd.
Minder administratie op de werkvloer
Het MES is geïntegreerd met machines (van klep tot verpakkingsmachine) en voorraadlocaties (van tank tot palletlocatie). Op basis van productieorders uit het ERP kan het MES machines instellen en aansturen. Alle data tijdens productie wordt overgenomen in het MES en opbrengsten en verbruiken worden teruggestuurd naar het ERP. De operator kan zich concentreren op het optimaal laten verlopen van het productieproces.
First time right
Het MES voorziet de operator van de juiste informatie op het juiste moment. De operator gebruikt altijd de laatste versie van een recept of werkinstructie. De productievloer wordt paperless. Door scanning en automatisch instellen van machines worden fouten voorkomen, wordt de omsteltijd korter en gaat het percentage first time right omhoog.
Continu verbeteren
Elk productiebedrijf werkt aan continu verbeteren. Het MES biedt een schat aan data over grondstoffen, instellingen, apparatuur, tijden en procesparameters — waardoor verbetertrajecten sneller tot resultaat leiden.
Een MES is configureerbaar
Een MES-applicatie bestaat uit functionele modules die geconfigureerd worden naar de behoeften van dat moment. Belangrijke functionaliteiten zijn:
- Afhandelen van productieorders
- Detailplanning van orders over de verschillende lijnen
- Beheer van recepturen, procesinstellingen en werkinstructies
- Aansturen van processen, lijnen en machines
- Registreren van verbruiken, proces- en kwaliteitsparameters
- Aansturen van monstername en analyse (in- en aan de lijn)
- Uitgebreide batchrapportage
- Gedetailleerde Tracking & Tracing
- Statistische procescontrole (SPC)
- Overall Equipment Effectiveness (OEE)
- Beheren van (tussen)voorraden
- Gebruik van scanners en mobile devices
- Aansturen van label- en inkjetprinters
- Rapportage, trendanalyse, datamining
Klaar voor jullie succesvolle implementatie?
Een MES Strategie
- Er is een Productie ICT-strategie waar MES deel van uitmaakt
- Er is een goede afbakening tussen MES en ERP en MES en de besturingslaag
- Het bedrijf is gewend te werken aan continu verbeteren
- De juiste deskundigheid is aanwezig
Productie ICT Strategie
Het management is ervan overtuigd dat goede IT-systemen nodig zijn om productieprocessen verder te verbeteren. Met een goede Productie ICT-strategie is helder welke systemen nodig zijn en hoe deze samenwerken om bedrijfsprocessen optimaal te ondersteunen. In een meerjarenplan is vastgelegd in welke volgorde systemen geïmplementeerd worden.
Een essentiële voorwaarde voor een succesvolle implementatie is dat het management gelooft in het MES en sturing geeft aan het gehele traject — van oriëntatie tot implementatie.
Juiste afbakening
Een vraag die altijd naar boven komt: waar ligt de grens met het ERP-systeem en waar met de besturingssystemen en SCADA? Zowel ERP-leveranciers als besturingsmensen claimen dat zij bepaalde MES-functies ook kunnen invullen. Beide richtingen bieden mogelijkheden, maar vroeg of laat wordt een grens bereikt en komen we in het gebied van add-ons en maatwerk. Vooraf een heldere afbakening neerleggen die past in de gekozen strategie is een essentiële voorwaarde voor succes.
Operational Excellence
In een productiebedrijf waar al jarenlang gewerkt wordt aan continu verbeteren zijn operators en ondersteunende diensten gewend kritisch te kijken naar hun eigen processen en te werken in multidisciplinaire teams. Dit is een goede basis voor de invoering van het MES.
Professionele ondersteuning
Voor veel bedrijven is het MES een nieuw gebied. Het raakt veel processen en afdelingen, er zijn veel mensen bij betrokken en het leidt tot veranderingen. Om het MES-traject effectief en efficiënt te doorlopen is het inschakelen van de juiste ervaring en deskundigheid een belangrijke voorwaarde.
Download whitepaper ‘MES in de voedingsindustrie’
- MES Introductie
- MES Strategie
- MES Leveranciers
- MES Selectie
- MES Implementatie
Manufacturing Execution Systemen & Leveranciers
Grote diversiteit
Er zijn veel leveranciers van MES specifiek voor de voedingsindustrie. Ze verschillen in toepassingsgebied, functionele rijkdom, omvang, groeimogelijkheden en prijs. Voor elk bedrijf moet opnieuw worden bekeken wat de beste oplossing is.
Breed inzetbaar of branchespecifiek
Sommige leveranciers richten zich specifiek op de voedselindustrie. Anderen bieden hun software voor meerdere branches aan — waarbij branchespecifieke wensen vaak maatwerk vereisen.
Gericht op een specifiek functioneel gebied
Er zijn MES-applicaties die zich richten op verpakkingslijnen of specifieke aspecten zoals OEE. Andere richten zich op de goederenstroom of kwaliteitsborging.
Generieke pakketten
Dit zijn MES-systemen die breed inzetbaar zijn in verschillende industrieën. Bepaalde system integrators hebben op basis van een generiek pakket een oplossing ontwikkeld specifiek voor de voedingsindustrie.
Specifiek voor de voedingsindustrie
Een aantal leveranciers heeft een MES ontwikkeld specifiek voor de voedingsmiddelenindustrie. Deze pakketten bieden rijke functionaliteit en bestrijken vaak het gehele productieproces, van ontvangst tot afgifte.
Bekijk hieronder alle beschikbare MES-pakketten in Nederland & België:
TilliT
Ervaring door Greywise: Ja
Ondersteund door system integrator: Greywise
Industrie: Voedingsindustrie
Referenties: Carlsberg
Lees meer over TilliT
Objective by Aptean
Ervaring door Greywise: Ja
Ondersteund door system integrator: Agidens & Batenburg Beenen
Industrie: Milling, Pharma, Dairy, Bakery, Beverages, Chemicals, Automotive en meer
Referenties: Peka Kroef, Milcobel, Vreugdenhil Dairy Foods, Euroma, La Lorraine Bakery Group
Lees meer over Aptean
Siemens – Opcenter Execution
Ervaring door Greywise: Ja
Ondersteund door system integrator: Actemium, ATS, EKB, Pro-Fa Automation, Van Doren Engineering
Industrie: Food & Beverage, Automotive, Electronics, Pharma, Chemicals, Energy
Lees meer over Siemens Opcenter
Brighteye – Momentum MOM
Ervaring door Greywise: Ja
Ondersteund door system integrator: VMA & Yitch (Gold), Agidens (Silver)
Industrie: Food & Beverages, Agro, Chemicals, Pharma, Logistics en meer
Referenties: Unilever, Farm Frites, Verstegen, Poco Loco, Ardo, McCaim, Agristo
Lees meer over Brighteye
EQUANS – ESF Equans Smart Factory
Ervaring door Greywise: Nee
Ondersteund door system integrator: VanAarsen, Matiss, Oostec, CRT Controls, HPA
Industrie: Food & Beverage, Chemicals, Feed
Referenties: 130 plants worldwide. Verkade, Pally, Van Geloven, Givaudan, ForFarmers, Agrifirm
Lees meer over EQUANS
Onprove – DPS
Ervaring door Greywise: Ja
Industrie: Food & Beverages
Referenties: Johma, Marne, Market Food Group, Cérélia
Lees meer over Onprove
RBK Group – RBK FOBIS MES
Ervaring door Greywise: Ja
Industrie: Food
Referenties: Adri & Zoon, ENKCO, Royal Smilde, Zwanenberg, Maasland
Lees meer over RBK Group
Creonis – CSD MES
Ervaring door Greywise: Ja
Industrie: Food & Beverages, Pharma, Cosmetica
Referenties: AB-InBev (29 Europese brouwerijen), Palm, MSD
Lees meer over Creonis
Hellebrekers – Visual Link Software MES
Ervaring door Greywise: Ja
Industrie: Food, Chemicals, Plastics
Referenties: ViV Buisman, Protifarm, Van Wijhe Verf
Lees meer over Hellebrekers
Rockwell Automation – FactoryTalk / PharmaSuite
Ervaring door Greywise: Ja
Industrie: Life Sciences, Farma
Lees meer over Rockwell Automation
Körber Pharma – Werum PAS-X MES
Ervaring door Greywise: Ja
Ondersteund door system integrator: ATS
Industrie: Farma, Biotech
Lees meer over Körber Pharma
Aveva (voorheen Wonderware) – AVEVA MES
Ondersteund door system integrator: Actemium, CGI, EKB, Van Doren Engineering, PRO-FA Automation
Industrie: Food, Building Materials
Lees meer over Aveva
SAP – SAP Manufacturing Execution
Ondersteund door system integrator: ATS, CGI
Industrie: Alles
Lees meer over SAP
MPDV – MES Hydra X
Industrie: Food, Farma, Machinebouw
Referenties: Timmerije, Melitta, Duni, Phoenix-Contact
Lees meer over MPDV
Overige leveranciers
24Flow – QRM | België | Discreet / Maakindustrie
Act-in – Act-in MES | Nederland | Alles
Aegis – FactoryLogix | Duitsland | Electronics
Critical Manufacturing MES | Duitsland | Electronics, Farma
GE Digital – Proficy Smart Factory | Wereldwijd | Alles
iTAC – iTAC.MES.Suite | Duitsland | Electronics
Lighthouse – Infor Shopfloor-Online | Nederland | Alles
Nomuda – Visual Factory | Nederland
Parsec – TrakSYS | Wereldwijd | Food, Automotive, Pharma
Plex – Rockwell Plex MES | Nederland | Alles
Sepasoft – MES Suite | Amerika | Alles
Tulip – Next-Generation MES | Amerika | Alles
CGI – TH3000 | Nederland | Feed
Imtech – ImPlant | België | Feed
System Integrators
Hieronder een overzicht van system integrators die MES-oplossingen leveren voor de voedingsindustrie: Actemium, Act-in, Agidens, ATS, CGI, Engie Services, Dimensys, EKB, ICT Automatisering, Inteqnion, Pro-Fa Automation, Proleit, Van Doren Engineering, VMA, INDEFF.
Mist u een applicatie of system integrator? Stuur ons een e-mail — wij houden de lijst graag compleet en actueel.
Download eBook ‘MES aanbieder Nederland’
Klaar voor jullie succesvolle implementatie?
Selectie van een MES
Selectieproces
Het succes van het project hangt voor een groot deel af van de juiste keuze van de MES-applicatie en de system integrator. Het selectieproces doorloopt de volgende stappen:
- Opstellen (high level) specificaties
- Marktoriëntatie
- Opstellen lijst van potentiële kandidaten
- Opstellen shortlist en aanvragen offertes
- Principe keuze en onderhandeling
Een goede long- en shortlist
Greywise heeft een goed overzicht van de MES-applicaties die zich richten op de voedingsindustrie. In de meeste gevallen kennen we het bedrijf en de oplossing. We kijken ook of de leverancier en/of system integrator past bij uw bedrijf, de gekozen strategie en het budget.
Wensen en eisen
Als de leverancier een goed inzicht heeft in uw wensen en eisen kan hij een goede prijsindicatie en globale planning afgeven. Greywise helpt de specificaties scherp te formuleren en zorgt dat de antwoorden van leveranciers goed vergelijkbaar zijn.
Bedrijfsspecifieke demo
Een representatieve demo — opgebouwd op basis van uw specifieke wensen — geeft een goed beeld van wat het systeem kan. Greywise beoordeelt wat als standaardfunctionaliteit verwacht mag worden en waar uitdagingen kunnen liggen.
Bedrijfsbezoeken
Referentiebezoeken helpen de keuze te bevestigen. Bereid het bezoek goed voor, neem een representatieve groep mee en laat iedereen zijn bevindingen op papier zetten voor een gestructureerde conclusie.
Blauwdrukfase
In de blauwdrukfase gaat u samen met een consultant van de leverancier door de wensen en eisen en wordt een representatief deel van de gewenste functionaliteit geconfigureerd. Aan het einde worden wensen en eisen vastgesteld, taakverdeling bepaald en planning besproken. De resultaten van de blauwdrukfase zijn uw eigendom.
Meer blogs over MES
Implementatie van MES
Voorwaarden voor succes
- Specificaties — opgesteld op basis van ISA-95 standaard
- Interfaces — ERP, PLC/SCADA, randapparatuur
- Uitzonderingsgevallen — niet alles in het systeem, maar altijd instructies voor operators
- Opleiding — train-de-trainer plus e-learning programma’s
- Testen — testplan en testscripts samen met toekomstige gebruikers
- Documentatie — praktische instructies op A4-formaat, toegespitst op de gebruiker
- Fall back procedures — workarounds en terugvalscenario’s vooraf vastleggen
- Betrouwbaarheid — juiste IT-infrastructuur, servers en netwerk
- Go-live support — extra begeleiding in de eerste dagen na livegang
- Scope bewaking en change management — wijzigingen gestructureerd beslissen
- Support — support medewerkers tijdig opleiden en betrekken
- System Health Monitoring — dashboard voor bewaking van alle systeemcomponenten
- Projectmanagement — sterke projectmanager aan klantzijde is onmisbaar
Specificeren
Bij MES-projecten wordt in drie stappen gespecificeerd: gebruikersspecificatie, functionele specificatie en technische specificatie. Greywise stelt de gebruikersspecificatie op — gebaseerd op best practices in de voedingsindustrie, met vroege betrokkenheid van eindgebruikers en alle betrokken afdelingen. Dit levert tijdwinst op voor de leverancier en verhoogt de kwaliteit van het eindresultaat.
Interfaces
Een MES heeft altijd interfaces met het ERP-systeem, besturingssystemen (PLC/SCADA/DCS) en randapparatuur (scanners, labelprinters, weegapparatuur). Greywise stelt de interface-specificaties op en coördineert de afstemming tussen alle partijen tijdens bouw, test en implementatie.
Testen
Greywise schrijft het testplan en de testscripts samen met de toekomstige gebruikers — op basis van dezelfde specificaties. De testen worden uitgevoerd op een testomgeving die de werkelijkheid zo dicht mogelijk benadert. Hoe beter getest, hoe minder problemen tijdens de go-live.
Optimalisatie van MES
Na de go-live versloffen systemen wanneer ze niet actief worden onderhouden. Workarounds stapelen zich op en voordelen verwaterden. Een jaarlijkse scan is belangrijk om de toegevoegde waarde op peil te houden. Daarin wordt gekeken naar:
- Worden alle functies volledig benut?
- Zijn er proceswijzigingen waarvoor het MES niet is aangepast?
- Welke nieuwe releases zijn beschikbaar?
- Zijn interfaces nog actueel?
- Klopt de gebruikerslijst nog?
- Voldoet de support-organisatie nog?






