In dit artikel leggen we het verschil uit en kijken we naar de positie van PLM en PSM ten opzichte van ERP en MES.
Wat is Product Lifecycle Management (PLM)?
PLM staat voor Product Lifecycle Management: een brede benadering voor het beheren van productgerelateerde informatie en processen gedurende de levenscyclus van een product, van concept en productontwikkeling tot productie, gebruik en uiteindelijk uitfasering.
CIMdata, een internationale onderzoeks- en adviesorganisatie op het gebied van PLM, beschrijft PLM als een strategische bedrijfsbenadering waarin productdefinitie-informatie gedurende de gehele levenscyclus wordt gecreëerd, beheerd, gedeeld en gebruikt. Daarbij worden mensen, processen, bedrijfssystemen en informatie met elkaar verbonden.
PLM is daarmee meer dan een softwaresysteem. Ook wetenschappelijk onderzoek van Corallo et al. (2013) laat zien dat PLM zowel een management-, technologie- als samenwerkingscomponent heeft, en niet uitsluitend vanuit IT moet worden bekeken.
Typische onderwerpen binnen PLM zijn bijvoorbeeld:
- productontwikkeling en requirements;
- productstructuren en Bill of Materials (BOM);
- technische tekeningen en CAD-data;
- versie- en wijzigingsbeheer;
- documentatie en goedkeuringsprocessen;
- samenwerking tussen engineering, productie en leveranciers;
- beheer van productinformatie gedurende de levenscyclus.
De precieze invulling verschilt sterk per industrie. In discrete manufacturing, zoals machinebouw en automotive, ligt veel nadruk op engineering, CAD en productstructuren. In food, chemicals en consumer packaged goods spelen juist recepturen, ingrediënten, verpakkingen, regelgeving en productspecificaties een belangrijke rol.
Wat is Product Specification Management (PSM)?
Product Specification Management (PSM) heeft een specifiekere scope. Het richt zich op het centraal vastleggen, beheren, goedkeuren en beschikbaar stellen van specificaties.
Denk bijvoorbeeld aan specificaties voor:
- grondstoffen;
- halffabricaten;
- eindproducten;
- verpakkingsmaterialen.
Een productspecificatie kan informatie bevatten over samenstelling, receptuur, allergenen, voedingswaarden, chemische en microbiologische eigenschappen, kwaliteitsgrenzen, claims, verpakkingsvoorschriften en opslagcondities.
PSM beantwoordt daarmee vooral de vraag: wat is dit product en aan welke eisen moet het voldoen?
Een belangrijk onderdeel hiervan is versiebeheer. Wanneer een receptuur of productspecificatie wordt gewijzigd, moet duidelijk zijn welke versie is goedgekeurd, wanneer deze geldig is en welke versie bijvoorbeeld tijdens de productie van een bepaalde batch van toepassing was.
Meer weten over de mogelijkheden en inrichting van dergelijke systemen? Lees onze uitgebreide pagina over Product Specification Management.
Wat is het verschil tussen PLM en PSM?
Het belangrijkste verschil is de scope. PLM kijkt naar productinformatie en processen over de volledige levenscyclus. PSM zoomt specifiek in op de definitie en specificaties van producten en materialen.
| PLM | PSM | |
|---|---|---|
| Voluit | Product Lifecycle Management | Product Specification Management |
| Primaire focus | Product en productinformatie gedurende de levenscyclus | Productspecificaties |
| Beheert o.a. | Productdata, productstructuren, wijzigingen, documentatie | Specificaties, recepturen, eigenschappen, allergenen en claims |
| Veel toegepast bij | Productontwikkeling en engineering | Food, procesindustrie en CPG |
| Relatie | Kan PSM-functionaliteit bevatten | Kan zelfstandig of onderdeel van PLM zijn |
De grens is niet altijd hard. CIMdata rekent bijvoorbeeld ook productspecificaties tot de informatie die binnen een PLM-benadering kan worden beheerd. PSM kan dus een onderdeel of capability binnen een bredere PLM-omgeving zijn.
Daarom is het belangrijk om niet alleen naar de naam van een softwaresysteem te kijken, maar vooral naar welke informatie en processen het systeem daadwerkelijk ondersteunt.
Is Product Specification Management onderdeel van PLM?
Dat kan, maar hoeft niet.
Een PLM-platform kan functionaliteit bevatten voor het beheren van productspecificaties. Andersom hoeft een gespecialiseerd PSM-systeem niet de volledige PLM-scope af te dekken.
Een fabrikant die vooral grip wil krijgen op recepturen, allergenen, grondstofspecificaties, voedingswaarden en labelinformatie heeft bijvoorbeeld andere functionele behoeften dan een machinebouwer die CAD-modellen, engineering changes en complexe technische productstructuren beheert.
De naam van de softwarecategorie is daarom minder belangrijk dan de vraag welke productinformatie en processen daadwerkelijk beheerd moeten worden.
PLM en PSM in de voedings- en procesindustrie
Bij voedingsmiddelen en andere procesmatige producten wordt een product voor een belangrijk deel gedefinieerd door zijn samenstelling en eigenschappen.
Een verandering van grondstof kan bijvoorbeeld gevolgen hebben voor:
- de receptuur;
- allergenen;
- voedingswaarden;
- kostprijs;
- etikettering;
- procesinstellingen;
- kwaliteitscontroles.
Daarom is het belangrijk dat deze gegevens niet verspreid staan over Excel-bestanden, documenten en verschillende applicaties.
Een centraal PSM-systeem kan hiervoor de gecontroleerde bron vormen. Vanuit deze bron kunnen goedgekeurde gegevens vervolgens beschikbaar worden gesteld aan bijvoorbeeld ERP, MES, LIMS, etiketteersystemen en externe datapools.
Waar passen PLM, PSM, ERP en MES in het applicatielandschap?
PLM, PSM, ERP en MES hebben ieder een andere primaire verantwoordelijkheid.
In de praktijk is deze scheiding niet altijd zwart-wit. Een receptuur of BOM kan bijvoorbeeld in meerdere systemen worden gebruikt. Kwaliteitsgrenzen uit een productspecificatie kunnen weer nodig zijn in MES of LIMS.
Het belangrijkste is daarom dat duidelijk is welk systeem eigenaar is van welke informatie en welke gegevens vervolgens met andere systemen worden gedeeld.
Van productspecificatie naar MES
Het verschil tussen PSM en MES wordt concreet wanneer een goedgekeurde productspecificatie daadwerkelijk op de productievloer moet worden toegepast.
Stel dat in de productspecificatie staat dat de viscositeit van een product tussen bepaalde grenswaarden moet liggen. De productspecificatie beschrijft dan waaraan het product moet voldoen.
Voor de uitvoering kan MES aanvullende informatie nodig hebben. Bijvoorbeeld:
- wanneer de meting moet plaatsvinden;
- bij welke processtap;
- welke grenswaarden van toepassing zijn;
- welke waarde daadwerkelijk is gemeten;
- wat er moet gebeuren bij een afwijking;
- aan welke batch het resultaat moet worden gekoppeld.
Daarmee ontstaat een belangrijk onderscheid:
PSM definieert het product en de eisen waaraan het moet voldoen. MES ondersteunt de uitvoering van het productieproces en registreert wat er daadwerkelijk is gebeurd.
ERP vormt vaak een belangrijke schakel voor onder andere artikelstamgegevens, planning, productieorders, materiaalbehoefte en voorraad.
Meer weten over deze uitvoeringslaag? Lees dan onze uitleg over Manufacturing Execution Systems (MES).
PLM of PSM: welke heeft u nodig?
Er is geen universeel antwoord op de vraag of een organisatie PLM of PSM nodig heeft.
Wanneer complexe engineering, CAD-data, technische productstructuren en engineering changes centraal staan, ligt een bredere PLM-oplossing voor de hand.
Wanneer de uitdaging vooral ligt bij recepturen, grondstof- en productspecificaties, allergenen, voedingswaarden, claims en etikettering, kan een gespecialiseerd PSM-systeem beter aansluiten.
En in sommige organisaties is PSM juist onderdeel van een bredere PLM-architectuur.
De belangrijkste vraag is dus niet "hebben we PLM of PSM nodig?", maar: welke productinformatie willen we beheersen, welk systeem is daarvan de bron, en welke informatie hebben ERP, MES en andere systemen vervolgens nodig?
Die afbakening voorkomt dubbele registraties, onduidelijk eigenaarschap en verschillende versies van dezelfde productinformatie.
Wilt u specifiek meer weten over het beheren en digitaliseren van productspecificaties? Lees dan verder over Product Specification Management.
Bronnen
- CIMdata – Product Lifecycle Management (PLM) Definition. CIMdata beschrijft PLM als een strategische bedrijfsbenadering voor het creëren, beheren, verspreiden en gebruiken van productdefinitie-informatie van concept tot end-of-life. cimdata.com
- Corallo, A., Latino, M.E., Lazoi, M., Lettera, S., Marra, M. & Verardi, S. (2013) – Defining Product Lifecycle Management: A Journey across Features, Definitions, and Concepts. International Scholarly Research Notices, 2013, Article 170812. Wetenschappelijke analyse van verschillende definities en kenmerken van PLM. doi.org/10.1155/2013/170812
- CIMdata (2024) – Is PLM Becoming Digital Engineering? Beschrijft onder andere de ontwikkeling van PLM vanuit CAD en PDM naar een bredere benadering van productinformatie en de productlevenscyclus.
- Greywise Consultancy – Product specificaties beheren: van chaos naar centraal Product Specificatie Management. Verdieping over productspecificaties, PSM-systemen en de relatie met ERP, MES, LIMS en andere applicaties. greywise.nl/product-specificatie
